Trijumfalni slavoluk cara Maksimilijana i bosanska heraldika

Abstract

Trijumfalni slavoluk Maksimilijana I, cara Svetog rimskog carstva, predstavlja jedno od najznačajnijih umjetničkih djela njemačke renesanse. To je monumentalni drvorez izrađen u prvoj četvrtini 16. stoljeća po Maksimilijanovoj narudžbi kao dokument njegove lične vladarske i carske ideje. Značaj ovog umjetničkog spomenika za bosansku historiju ogleda se u činjenici da se na njemu, među predstavljenih 108 realnih i pretencioznih grbova Habsburške dinastije, također nalazi i grb Bosne – u crvenom polju oklopljena ruka naoružana mačem. Ovaj prikaz je specifičan po tome što predstavlja prvi poznati slučaj da se grb s mačem i u pisanom obliku pripisuje Bosni, a ne kraljevstvu Slavonije ili Rame, te zbog toga što je njegovo prisustvo na Trijumfalnom slavoluku uvjetovalo i konstantno korištenje istog grba u kasnijoj službenoj upotrebi na ostalim heraldičkim kompozicijama Habsburgovaca, i to u funkciji izraza njihovih dinastičkih pretenzija na Bosnu. Podstaknuti ovim primjerom, u radu namjeravamo predstaviti Maksimilijanovu carsku politiku, Trijumfalni slavoluk kao umjetničko i historijsko djelo te bosanski grb na njemu kao i na ostalim heraldičkim spomenicima Maksimilijanovog vremena.